Page 25 - Demo

23Fig. 3. Figur%u00eb gruaje n%u00eb terrakot%u00eb, periudha helenistike, shek. III p.e.r.Fig.4. Katsushika Hokusai (1760-1849), %u201cDallga e madhe%u201d, 1823-1829, stampim me teknik%u00ebn e gdhendjes n%u00eb dru (ksilografi)Vija thekson v%u00eblliminK%u00ebt%u00eb e shohim qart%u00eb n%u00eb figur%u00ebn fem%u00ebrore n%u00eb skulptur%u00ebn e periudh%u00ebs helenistike (fig. 3). Vijat e harkuara, q%u00eb shprehin pal%u00ebzimet e p%u00eblhur%u00ebs q%u00eb mbulon figur%u00ebn, e v%u00ebn%u00eb m%u00eb n%u00eb pah v%u00ebllimin.Vija si l%u00ebvizjeT%u00eb gjitha vijat n%u00eb vepr%u00ebn e artistit japonez Hokusai tregojn%u00eb nj%u00eb rritje t%u00eb fuqis%u00eb n%u00eb maj%u00ebn e %u201cDallg%u00ebs s%u00eb Madhe%u201d. Madh%u00ebshtia e %u00e7do dallge forcohet nga vijat e konturit q%u00eb tregojn%u00eb trash%u00ebsin%u00eb e tyre, nd%u00ebrsa shkuma e dallg%u00ebve n%u00eb maj%u00eb %u00ebsht%u00eb cop%u00ebzuar n%u00eb form%u00eb %u201ckthetrash%u201d. Fuqia e k%u00ebsaj l%u00ebvizjeje p%u00ebrforcohet m%u00eb tej nga anijet e pafuqishme, t%u00eb hedhura n%u00eb m%u00ebshir%u00eb t%u00eb fatit n%u00eb detin e pam%u00ebshirsh%u00ebm. P%u00ebr t%u00eb rritur tensionin, Hokusai e ngrin veprimin n%u00eb pik%u00ebn kritike ku %u201ckthetrat%u201d e %u201cDallg%u00ebs s%u00eb Madhe%u201d k%u00ebrc%u00ebnojn%u00eb t%u00eb gllab%u00ebrojn%u00eb maj%u00ebn e larg%u00ebt t%u00eb malit Fuxhi (fig. 4).Vija krijon q%u00ebndrueshm%u00ebri n%u00eb arkitektur%u00eb Nd%u00ebrtuesit e tempujve grek%u00eb t%u00eb antikitetit i vendos%u00ebn vijat horizontale n%u00eb baz%u00ebn e nd%u00ebrtes%u00ebs dhe n%u00eb arkitra, vijat vertikale n%u00eb mes dhe vijat diagonale lart, duke krijuar q%u00ebndrueshm%u00ebri dhe harmoni. Ajo q%u00eb v%u00ebm%u00eb re %u00ebsht%u00eb sasia e vog%u00ebl e vijave diagonale q%u00eb nga ana pamore barazohen me p%u00ebrdorimin e shum%u00eb vijave vertikale t%u00eb kolonave dhe t%u00eb nj%u00eb numri t%u00eb madh t%u00eb vijave horizontale. Kjo p%u00ebr arsye se vijat diagonale nga ana pamore jan%u00eb m%u00eb mbres%u00ebl%u00ebn%u00ebse (m%u00eb t%u00eb fuqishme) se ato vertikale dhe shum%u00eb m%u00eb tep%u00ebr se ato horizontale (fig. 5).Fig. 5. Partenoni, 447-432 p.e.r., Athin%u00ebVija si struktur%u00ebVijat e zeza vertikale, t%u00eb nd%u00ebrthurura me ato horizontale, krijojn%u00eb n%u00eb vepr%u00ebn e Mondrianit nj%u00eb struktur%u00eb kompozicionale t%u00eb sakt%u00eb dhe t%u00eb q%u00ebndrueshme. K%u00ebto cil%u00ebsi t%u00eb kujtojn%u00eb harmonin%u00eb e nj%u00eb tempulli grek. Ashtu si n%u00eb t%u00eb gjitha veprat e k%u00ebsaj periudhe t%u00eb Mondrianit, vijat krijojn%u00eb forma gjeometrike t%u00eb ngjashme me ato arkitektonike, t%u00eb renditura n%u00eb nj%u00eb rregull e rit%u00ebm t%u00eb caktuar (fig. 6). Fig. 6. Pit Mondrian (Piet Mondrian), %u201cKompozim me t%u00eb verdh%u00eb dhe t%u00eb kuqe%u201d, 1938-1943, vaj n%u00eb kanavac%u00eb, 79,5 x 62 cm